Een zwaar beschadigde kies herstelt zich niet vanzelf en een gewone vulling biedt op een gegeven moment simpelweg niet meer genoeg stevigheid. In zulke situaties biedt een op maat gemaakt porseleinen of metalen kapje de nodige bescherming om breuken te voorkomen. Het bepalen van het juiste moment voor een kroon plaatsen hangt nauw samen met de conditie van de tand en de omliggende zenuwen. Een tijdige ingreep voorkomt dat een verzwakte kies definitief verloren gaat. Een duurzame restauratie herstelt de natuurlijke kauwfunctie en beschermt je gebit voor vele jaren.
Een kroon komt in beeld zodra een tand of kies te weinig eigen structuur heeft om nog stevig te zijn. Dat gebeurt vaak na een groot gaatje, een gebroken stuk tand of een wortelkanaalbehandeling. In dit artikel lees je precies wanneer een kroon plaatsen nodig is, hoe de behandeling verloopt en waar je op moet letten.
Een kroon is nodig zodra een tand te weinig eigen structuur heeft om een vulling te dragen. Dit is het geval bij grote gaatjes, een afgebroken hoek of na een wortelkanaalbehandeling, waarbij de tand vaak brozer wordt. In deze situaties biedt een gewone vulling geen blijvende oplossing meer.
Een tand met een klein gaatje herstelt meestal gewoon met een vulling. Bij een tand die verder is aangetast, ligt dat anders. Zodra meer dan de helft van de tand is aangetast, biedt een vulling te weinig houvast. De tand kan dan barsten bij het kauwen op iets hards, zoals een noot of een ijsblokje. Een kroon plaatsen is dan de logische vervolgstap, omdat het kapje de hele buitenkant van de tand omsluit en zo de druk verdeelt over het hele oppervlak.
Ook na een wortelkanaalbehandeling wordt een kroon vaak aangeraden. De tand verliest dan bloedtoevoer en wordt merkbaar brozer. Zonder extra bescherming breekt zo’n tand eerder af bij dagelijks gebruik, zelfs bij normaal kauwen. Daarnaast wordt een kroon soms gebruikt om een sterk verkleurde of misvormde tand er weer natuurlijk uit te laten zien, al staat functioneel herstel meestal voorop bij de keuze om te behandelen.
Twijfel je of jouw situatie vraagt om een kroon of dat een vulling nog volstaat? Dat is precies waar een goede beoordeling door de tandarts bij helpt. Meer uitleg over deze afweging vind je op de pagina over kroon, brug en onlay plaatsen.
Een kroon plaatsen start met een intake waarin de tand of kies wordt beoordeeld. Daarna volgen doorgaans twee afspraken. Bij de eerste afspraak wordt de tand afgeslepen en krijg je een tijdelijke kroon. Zo’n twee weken later wordt de definitieve kroon vastgezet.
Tijdens de eerste afspraak slijpt de tandarts de tand rondom een klein stukje af. Zo ontstaat ruimte voor het kapje dat er straks overheen komt. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving, waardoor je er weinig van voelt. Na het afslijpen wordt een afdruk gemaakt, met een afdruklepel of een digitale scanner. Deze afdruk gaat naar het tandtechnisch laboratorium, waar de kroon op maat wordt vervaardigd.
Je krijgt in de tussentijd een tijdelijke kroon om de afgeslepen tand te beschermen tegen kou, warmte en druk. Na ongeveer twee weken is de definitieve kroon klaar. Bij de tweede afspraak wordt gecontroleerd of de kroon goed past, of de kleur klopt en of je er prettig op kunt bijten. Klopt alles, dan wordt de kroon vastgezet met speciale tandheelkundige lijm.
De behandeling kan voor sommige mensen wat spannend voelen, vooral het afslijpen. Voel je je daar onzeker over, dan kan je vooraf terecht op de pagina over de angsttandarts in Gouda voor extra begeleiding en rust tijdens de behandeling.
Een kroon plaatsen kan met verschillende materialen, afhankelijk van de plek in het gebit en de wens van de patiënt. Elk materiaal heeft eigen voor- en nadelen op het gebied van uiterlijk en sterkte.
Materiaal | Uiterlijk | Meest gebruikt |
Keramiek | Kleur van een natuurlijke tand | Voortanden |
Metaal met porselein | Ziet er ook natuurlijk uit | Zichtbare kiezen |
Metaal (goud- of zilverkleurig) | Opvallend, zeer sterk | Achterin de mond |
Keramiek wordt vaak gekozen voor voortanden, omdat de kleur het beste aansluit bij het eigen gebit en het verschil met de eigen tanden nauwelijks zichtbaar is. Metaal is slijtvaster en wordt daardoor vooral achterin de mond gebruikt, waar de kleur minder opvalt en de kauwkrachten hoger liggen. Welk materiaal het meest geschikt is, hangt af van de plek in het gebit en van hoeveel kracht er tijdens het kauwen op die plek komt.
Een verzwakte kies die niet op tijd wordt beschermd, kan volledig breken. In dat geval is een kroon soms niet meer genoeg en moet de tand alsnog getrokken worden. Wachten met behandelen levert dus een reëel risico op.
Een barst in een kies begint meestal onopvallend, met wat gevoeligheid bij koud of warm eten. Zonder ingreep zet die barst zich langzaam door tot diep in de tand. Op dat moment kan een zenuwontsteking ontstaan, en is een wortelkanaalbehandeling vaak onvermijdelijk. Tijdig ingrijpen voorkomt dat een gaatje uitgroeit tot een breuk die niet meer te herstellen valt met alleen een kroon.
Een tand die goed is voorbereid met een kroon, kan gemiddeld meer dan tien jaar meegaan. Hoe lang precies hangt af van de gezondheid van de tand onder de kroon en van hoe goed je hem schoonhoudt. Poets de kroon net als je eigen tanden met een zachte tandenborstel en gebruik floss of tandenstokers om plak tussen de tanden weg te halen. Zo houd je niet alleen de kroon zelf gezond, maar ook de tand en het tandvlees erbij.
Na het afslijpen van een tand bestaat een klein risico op een zenuwontsteking. Dat merk je vooral aan gevoeligheid bij koud of warm eten en drinken. De meeste klachten zijn tijdelijk en verdwijnen vanzelf, maar het is goed om te weten wat normaal is en wat niet.
Duurt een ongemakkelijk gevoel langer dan een week, dan is het slim om contact op te nemen met de praktijk. Aanhoudende pijn na de behandeling verdient altijd aandacht, ook als de kroon er verder goed uitziet en goed past. Beter een keer te vaak bellen dan te lang doorlopen met klachten.
Een kroon herstelt een bestaande tand, terwijl een brug of implantaat wordt gebruikt bij een ontbrekende tand. Deze twee situaties worden vaak verward, maar vragen om een andere aanpak en een ander behandeltraject.
Een brug vervangt één of meerdere ontbrekende tanden en steunt op de tanden ernaast. Een implantaat is een kunstwortel die in de kaak wordt geplaatst, met daarop een losse kroon. Een kroon plaatsen op een eigen tand is dus iets anders dan een kroon op een implantaat, al is het kapje zelf vaak vergelijkbaar van vorm en materiaal. Het verschil zit vooral in wat er onder het kapje zit. Een eigen tandwortel of een kunstwortel.
Bij twijfel over welke oplossing het beste past, is een gesprek met de tandarts de beste eerste stap. Tijdens een intake wordt de situatie van de tand of kies bekeken en wordt besproken welke opties passen bij jouw gebit en jouw wensen. Veel voorkomende vragen over kosten, vergoeding en het traject staan ook uitgelegd op de pagina met veelgestelde vragen.
Wil je weten of een kroon plaatsen in jouw situatie de beste oplossing is? Wie een afspraak wil inplannen voor een controle of behandeling, kan dat regelen via de pagina afspraak maken, of eerst meer lezen over onze praktijk via de homepage van Tandarts Buchman. We denken graag met je mee over de beste aanpak voor jouw tand of kies.
